Krótka odpowiedź na rok 2026/27: jeśli wypłacasz sobie cały zysk, bycie self-employed (sole trader) wychodzi taniej niż Ltd przy £30,000, £50,000 i £80,000 zysku. Policzyłem to na oficjalnych stawkach z gov.uk i różnica na korzyść sole tradera wyszła od ok. £1,065 do ok. £1,947 rocznie. Ltd zaczyna się bronić dopiero wtedy, gdy możesz zostawić część pieniędzy w spółce, albo gdy liczą się dla Ciebie rzeczy inne niż podatek.
Piszę to jako ktoś, kto od 2019 roku jest self-employed w Gloucester i spółki nie ma. Nie zakładałem Ltd, ale pytanie „czy nie powinienem przejść na spółkę?” zadaje sobie prędzej czy później prawie każdy sole trader, więc usiadłem i to przeliczyłem. Ten tekst to moje wyliczenia na stawkach 2026/27, z pokazanymi założeniami, żebyś mógł je sprawdzić.
Ważne: to uproszczone wyliczenia, a nie porada podatkowa. Każda sytuacja jest inna (inne dochody, emerytura, partner w spółce, koszty). Przed decyzją porozmawiaj z księgowym.
Co się zmieniło w roku 2026/27, a co po prostu obowiązuje
Jedna zmiana z tego roku wyraźnie przesunęła rachunek w stronę sole tradera:
- Dywidendy są droższe. Od 6 kwietnia 2026 stawka podstawowa wzrosła z 8,75% do 10,75%, a wyższa z 33,75% do 35,75%. Stawka najwyższa (39,35%) się nie zmieniła. Kwota wolna od dywidend to dalej tylko £500.
Do tego dochodzą zasady, które nie są nowe w tym roku, ale mocno wpływają na wynik:
- Employer NIC wynosi 15% od wynagrodzeń powyżej ok. £5,000 rocznie (£96 tygodniowo).
- Employment Allowance nie przysługuje jedynemu dyrektorowi. Allowance daje do £10,500 rocznie, ale spółka, w której jedyną osobą na liście płac jest jeden dyrektor, nie kwalifikuje się.
- Class 2 NIC sole trader w praktyce nie płaci. Przy zysku od £7,105 rocznie jest ona uznawana za opłaconą: nic nie płacisz, a rok liczy się do emerytury.
Wszystkie liczby poniżej pochodzą z tabel stawek Income Tax, stawek NIC i stawek Corporation Tax na gov.uk.
Założenia do wyliczeń
Żeby porównanie było uczciwe, przyjąłem te same warunki dla obu form:
- Anglia, rok podatkowy 2026/27.
- „Zysk” to przychód minus koszty firmy, przed wynagrodzeniem dyrektora w Ltd. Ten sam biznes, ta sama kwota.
- Brak innych dochodów (żadnej pensji z etatu, najmu, odsetek).
- Pełna kwota wolna £12,570 (przy tych poziomach zysku nie jest zmniejszana).
- Sole trader: Income Tax 20% / 40% i Class 4 NIC: 6% między £12,570 a £50,270, 2% powyżej. Class 2: zero, bo zysk przekracza £7,105.
- Ltd: jeden dyrektor-właściciel, pensja £12,570 rocznie, reszta zysku po Corporation Tax wypłacona w całości jako dywidenda w tym samym roku.
- Pensja do £12,570 nie generuje podatku ani employee NIC, ale spółka płaci 15% employer NIC od nadwyżki ponad £5,000.
- Pensja i employer NIC są kosztem spółki, więc obniżają Corporation Tax.
- Corporation Tax: 19% do £50,000 zysku, powyżej marginal relief (25% minus 3/200 × (£250,000 − zysk)); jedna spółka, pełny 12-miesięczny okres.
- Dywidendy: £500 wolne, potem 10,75% w progu podstawowym (do £50,270 łącznego dochodu) i 35,75% powyżej.
- Pominąłem koszty prowadzenia spółki (księgowy, confirmation statement £50 rocznie). Wrócę do nich niżej, bo zmieniają obraz jeszcze bardziej.
Kwoty zaokrągliłem do pełnych funtów.
Wyliczenie 1: zysk £30,000
Sole trader
- Podatek dochodowy: (£30,000 − £12,570) × 20% = £17,430 × 20% = £3,486
- Class 4 NIC: £17,430 × 6% = £1,046
- Razem podatki: £4,532
- Na rękę: £25,468
Ltd (pensja £12,570 + dywidendy)
- Employer NIC: (£12,570 − £5,000) × 15% = £7,570 × 15% = £1,136
- Zysk do opodatkowania w spółce: £30,000 − £12,570 − £1,136 = £16,295
- Corporation Tax 19%: £3,096
- Dywidenda do wypłaty: £16,295 − £3,096 = £13,199
- Podatek od dywidendy: (£13,199 − £500) × 10,75% = £1,365
- Razem podatki: £1,136 + £3,096 + £1,365 = £5,597
- Na rękę: £12,570 + £13,199 − £1,365 = £24,403
Wynik: sole trader ma więcej o ok. £1,065.
Wyliczenie 2: zysk £50,000
Sole trader
- Podatek dochodowy: (£50,000 − £12,570) × 20% = £37,430 × 20% = £7,486
- Class 4 NIC: £37,430 × 6% = £2,246
- Razem podatki: £9,732
- Na rękę: £40,268
Ltd
- Employer NIC: £1,136
- Zysk w spółce: £50,000 − £12,570 − £1,136 = £36,295
- Corporation Tax 19%: £6,896
- Dywidenda: £36,295 − £6,896 = £29,399
- Podatek od dywidendy: (£29,399 − £500) × 10,75% = £3,107
- Razem podatki: £1,136 + £6,896 + £3,107 = £11,138
- Na rękę: £12,570 + £29,399 − £3,107 = £38,862
Wynik: sole trader ma więcej o ok. £1,406.
Wyliczenie 3: zysk £80,000
Sole trader
- Podatek dochodowy: £37,700 × 20% = £7,540, plus (£67,430 − £37,700) × 40% = £29,730 × 40% = £11,892. Razem £19,432
- Class 4 NIC: £37,700 × 6% = £2,262, plus £29,730 × 2% = £595. Razem £2,857
- Razem podatki: £22,289
- Na rękę: £57,711
Ltd
- Employer NIC: £1,136
- Zysk w spółce: £80,000 − £12,570 − £1,136 = £66,295
- Corporation Tax z marginal relief: £66,295 × 25% = £16,574, minus 3/200 × (£250,000 − £66,295) = £2,756. Razem £13,818 (efektywnie ok. 20,8%)
- Dywidenda: £66,295 − £13,818 = £52,476
- Podatek od dywidendy:
- £500 wolne,
- £37,200 w progu podstawowym × 10,75% = £3,999 (pensja zużyła kwotę wolną, więc na dywidendy zostaje cały próg £37,700, z czego £500 to allowance),
- reszta £14,776 × 35,75% = £5,283,
- razem £9,282
- Razem podatki: £1,136 + £13,818 + £9,282 = £24,235
- Na rękę: £12,570 + £52,476 − £9,282 = £55,765
Wynik: sole trader ma więcej o ok. £1,947.
Wszystko w jednej tabeli
| Zysk | Sole trader: podatki | Sole trader: na rękę | Ltd: podatki | Ltd: na rękę | Różnica |
|---|---|---|---|---|---|
| £30,000 | £4,532 | £25,468 | £5,597 | £24,403 | +£1,065 dla sole tradera |
| £50,000 | £9,732 | £40,268 | £11,138 | £38,862 | +£1,406 dla sole tradera |
| £80,000 | £22,289 | £57,711 | £24,235 | £55,765 | +£1,947 dla sole tradera |
Wyliczenia są przed kosztami księgowego i opłatami Companies House. Po ich doliczeniu przewaga sole tradera rośnie.
A gdyby pensja w Ltd była niższa?
Często spotyka się radę, żeby brać pensję tylko do progu employer NIC (ok. £5,000), żeby spółka nie płaciła składek. Sprawdziłem to na tych samych założeniach. Przy pensji £5,000 i reszcie w dywidendach łączne podatki w Ltd wychodzą w moich wyliczeniach wyżej niż przy pensji £12,570: o ok. £463 przy £30k i £50k zysku oraz o ok. £753 przy £80k. Powód: pensja obniża Corporation Tax, a niewykorzystana kwota wolna i tak „przechodzi” na dywidendy, więc oszczędność na employer NIC jest mniejsza niż strata na CT i podatku od dywidend.
To nie znaczy, że £12,570 jest zawsze optymalne. Przy innych dochodach albo dwóch dyrektorach wynik może być inny. Ale przy jednym dyrektorze bez innych przychodów wyższa pensja wychodzi lepiej.
Kiedy Ltd naprawdę się opłaca
Skoro przy wypłacie całego zysku spółka przegrywa, to dlaczego tyle osób ją zakłada? Bo podatek to nie wszystko, a wypłata całego zysku nie zawsze jest potrzebna.
Gdy zostawiasz pieniądze w spółce
Największa przewaga Ltd: zysk zostawiony w spółce jest opodatkowany tylko Corporation Tax (19% do £50,000). Podatek od dywidendy płacisz dopiero wtedy, gdy wypłacisz pieniądze.
Przykład dla £80,000 zysku: jeśli wypłacisz sobie dywidendy tylko do końca progu podstawowego (£37,700), zapłacisz od nich £3,999, a na rękę będziesz mieć £46,271 (pensja + dywidendy − podatek). W spółce zostanie ok. £14,776 po Corporation Tax. Łącznie podatki w tym roku to ok. £18,953, czyli mniej niż £22,289 u sole tradera.
Haczyk: te £14,776 kiedyś trzeba będzie wypłacić i wtedy zapłacisz od nich podatek od dywidend. Jeśli zrobisz to w roku, w którym masz wolne miejsce w progu podstawowym, stawka będzie 10,75%. Jeśli wpadniesz w próg wyższy, 35,75%. Ta strategia działa, jeśli naprawdę nie potrzebujesz całego zysku na życie.
Gdy potrzebujesz ograniczonej odpowiedzialności
W spółce, co do zasady, odpowiadasz do wysokości kapitału, a nie całym prywatnym majątkiem. Przy branżach z większym ryzykiem (budowlanka, duże kontrakty) to ma znaczenie. Uczciwie: przy wielu małych firmach i tak podpisujesz osobiste gwarancje przy kredytach czy najmie, więc ta ochrona bywa mniejsza, niż się wydaje.
Gdy wymagają tego klienci
Niektóre agencje i większe firmy wolą pracować ze spółkami. Jeśli tracisz kontrakty, bo jesteś sole traderem, to argument silniejszy niż nawet ponad £1,000 podatku rocznie.
Koszty, o których się zapomina
Moje wyliczenia pomijają koszty prowadzenia spółki. W praktyce są one realne:
- Confirmation statement: £50 rocznie dla Companies House (online), według cennika Companies House.
- Rejestracja spółki: £100 jednorazowo (według pośredników ta stawka obowiązuje od 1 lutego 2026).
- Księgowy dla Ltd: według porównywarek i biur rachunkowych orientacyjnie £80–£180 miesięcznie dla małej spółki bez VAT (online od ok. £40). To źródła wtórne, ale nawet dolne widełki to kilkaset funtów rocznie.
- Czas: payroll dla dyrektora, roczne sprawozdanie, Corporation Tax, dokumentacja dywidend.
Sole trader też często ma księgowego, ale zakres pracy jest mniejszy. Ja do księgowości używałem Xero i był bardzo prosty w obsłudze.
Jeśli rozważasz rejestrację spółki, porównałem pośredników m.in. w tekście Sleek vs 1st Formations.
Inne różnice, nie tylko podatkowe
| Sole trader | Ltd | |
|---|---|---|
| Rejestracja | Self Assessment w HMRC, bez opłaty | Companies House, £100 |
| Publiczne dane | brak publicznego rejestru | dane spółki, dyrektora i PSC w Companies House |
| Weryfikacja tożsamości | nie dotyczy | obowiązkowa dla dyrektorów i PSC od 18.11.2025 |
| Making Tax Digital for Income Tax | tak, gdy przychód przekroczy próg (od 2026 £50,000, od 2027 £30,000, od 2028 £20,000) | spółka rozlicza Corporation Tax, MTD ITSA jej nie dotyczy |
| VAT | próg £90,000 obrotu | próg £90,000 obrotu |
| Pieniądze firmy | Twoje pieniądze | pieniądze spółki, wypłacasz pensją lub dywidendą |
| Odpowiedzialność | całym majątkiem | co do zasady do wysokości kapitału |
Punkt o MTD jest ważny: sole traderzy z przychodem powyżej progu muszą od 2026 roku prowadzić cyfrową ewidencję i wysyłać kwartalne raporty. Wszystko o tym opisałem w tekście Making Tax Digital 2026.
Moja rada
Jeśli dopiero zaczynasz albo Twój zysk to kilkadziesiąt tysięcy funtów, które wydajesz na życie, w roku 2026/27 sole trader jest prostszy i według moich wyliczeń tańszy.
Ltd rozważ, gdy:
- zysk wyraźnie przekracza Twoje potrzeby i możesz zostawić część pieniędzy w firmie,
- potrzebujesz ochrony prywatnego majątku,
- klienci wymagają spółki,
- planujesz zatrudniać ludzi (wtedy Employment Allowance może zacząć działać).
Swoje liczby wrzuć do kalkulatora podatkowego, a jeśli wychodzi Ci, że spółka się opłaca, zacznij od poradnika jak założyć firmę w Anglii. I jeszcze raz: to uproszczenie, nie porada podatkowa. Przed zmianą formy działalności porozmawiaj z księgowym, który zobaczy całą Twoją sytuację.