Jeśli jesteś sole traderem albo wynajmujesz nieruchomość i Twój łączny przychód przekracza £50,000, Making Tax Digital for Income Tax (MTD ITSA) dotyczy Cię już od 6 kwietnia 2026. Musisz prowadzić ewidencję przychodów i kosztów w oprogramowaniu i co kwartał wysyłać z niego krótki raport do HMRC. Od kwietnia 2027 próg spada do £30,000, a od kwietnia 2028 do £20,000. Najbliższy termin raportu kwartalnego to 7 listopada 2026.
Piszę to jako sole trader, który prowadzi własną firmę w UK od 2019 roku, więc temat MTD ITSA śledzę z bliska: dotyczy każdego sole tradera, który przekroczy próg przychodu. Poniżej zebrałem wszystko, co trzeba wiedzieć na rok 2026/27: harmonogram, terminy, kary, VAT i oprogramowanie. Wszystkie daty i kwoty pochodzą z gov.uk (stan na październik 2026).
Czym jest Making Tax Digital
Making Tax Digital to program HMRC, który zmienia sposób rozliczania się z podatków. Zamiast raz w roku przepisywać liczby do formularza Self Assessment, prowadzisz ewidencję w programie zgodnym z MTD i wysyłasz dane do HMRC bezpośrednio z niego.
Są dwie główne części:
- MTD for VAT: dla wszystkich firm zarejestrowanych do VAT. Działa już od kilku lat.
- MTD for Income Tax (MTD ITSA): dla sole traderów i landlordów. Startuje etapami od kwietnia 2026.
Partnerstwa mają dołączyć później, ale HMRC nie podał jeszcze daty.
Making Tax Digital roadmap: harmonogram 2026, 2027 i 2028
Oficjalny harmonogram znajdziesz na stronie HMRC o tym, kogo dotyczy MTD for Income Tax. W skrócie:
| Od kiedy | Kogo dotyczy | Który rok decyduje |
|---|---|---|
| 6 kwietnia 2026 | qualifying income powyżej £50,000 | rok podatkowy 2024/25 |
| 6 kwietnia 2027 | qualifying income powyżej £30,000 | rok podatkowy 2025/26 |
| 6 kwietnia 2028 | qualifying income powyżej £20,000 | rok podatkowy 2026/27 |
Zwróć uwagę na trzecią kolumnę. O tym, czy wchodzisz do MTD, decyduje przychód sprzed dwóch lat. Czyli jeśli w roku 2025/26 (który właśnie rozliczasz w zeznaniu do 31 stycznia 2027) Twój przychód przekroczył £30,000, od 6 kwietnia 2027 jesteś w MTD.
Co to jest qualifying income
To najczęstsze nieporozumienie. Qualifying income to przychód, nie zysk. HMRC definiuje go jako łączny obrót (turnover, przed odjęciem kosztów) z:
- działalności na własny rachunek (self-employment),
- najmu nieruchomości.
Nie wlicza się pensja z etatu (PAYE).
Kilka przykładów:
- Prowadzisz firmę budowlaną, obrót £60,000, zysk po kosztach £25,000. Jesteś w MTD od kwietnia 2026, bo liczy się obrót, a nie zysk.
- Pracujesz na etacie za £40,000 i dorabiasz jako fotograf z obrotem £18,000. Etat się nie liczy, £18,000 jest poniżej progów, więc na dziś MTD Cię nie dotyczy. Jeśli w 2026/27 przekroczysz £20,000, wchodzisz od kwietnia 2028.
- Masz działalność z obrotem £20,000 i wynajmujesz mieszkanie z przychodem £15,000. Razem £35,000. Jeśli tyle było w 2025/26, wchodzisz od kwietnia 2027.
Co trzeba robić w MTD ITSA
W praktyce obowiązki są trzy:
- Prowadzić cyfrową ewidencję przychodów i kosztów w oprogramowaniu zgodnym z MTD (albo w arkuszu połączonym z takim programem).
- Wysyłać quarterly update co kwartał. To podsumowanie przychodów i kosztów za dany okres, a nie zeznanie podatkowe. Nie płacisz przy nim podatku.
- Złożyć roczne zeznanie (wcześniej nazywane „final declaration”) z tego samego oprogramowania. Za rok 2026/27 termin to 31 stycznia 2028.
Terminy płatności podatku się nie zmieniają: rozliczenie roczne do 31 stycznia, a jeśli dotyczą Cię payments on account, dwie zaliczki po 50% do 31 stycznia i 31 lipca.
Terminy kwartalne MTD w roku 2026/27
Według kampanii HMRC o MTD terminy na rok 2026/27 to:
| Raport kwartalny | Termin |
|---|---|
| 1. kwartał | 7 sierpnia 2026 |
| 2. kwartał | 7 listopada 2026 |
| 3. kwartał | 7 lutego 2027 |
| 4. kwartał | 7 maja 2027 |
| Roczne zeznanie za 2026/27 | 31 stycznia 2028 |
Każdy termin dotyczy kolejnego kwartału roku podatkowego. Według HMRC możesz też wybrać kwartały kalendarzowe, jeśli tak Ci wygodniej (np. bo tak prowadzisz VAT).
Jeśli jesteś w MTD od kwietnia 2026 a raport za pierwszy kwartał nie poszedł jeszcze do HMRC, nadrób go. Kar za 2026/27 nie ma (o tym niżej), ale raporty i tak muszą być złożone przed zeznaniem rocznym.
Kary w MTD: system punktowy
HMRC wprowadza dla MTD ITSA nowy system kar, opisany na stronie o karach MTD.
Kary za spóźnione raporty i zeznanie
- Za każdy przegapiony termin (raport kwartalny albo zeznanie roczne) dostajesz 1 punkt.
- Przy 4 punktach płacisz karę £200.
- Za każdy kolejny spóźniony termin po osiągnięciu progu: kolejne £200.
Dobra wiadomość na start: za rok 2026/27 HMRC nie nalicza kar za spóźnione quarterly updates. To okres ulgowy na naukę. Uwaga, to nie zwalnia z samych raportów. Trzeba je złożyć, zanim złożysz zeznanie roczne.
Kary za spóźnioną płatność
Osobno działają kary procentowe i odsetki za spóźnienie z zapłatą podatku, a w pierwszym roku HMRC przewiduje dla nich łagodniejsze zasady. Aktualne stawki i terminy sprawdź na stronie HMRC o karach MTD.
Making Tax Digital for VAT
MTD for VAT to osobny obowiązek. Każda firma zarejestrowana do VAT (sole trader, partnerstwo, Ltd) musi prowadzić ewidencję VAT cyfrowo i składać deklaracje VAT przez oprogramowanie zgodne z MTD. Dotyczy to wszystkich firm z rejestracją VAT, niezależnie od obrotu. Szczegóły są na gov.uk.
Rejestracja do VAT jest obowiązkowa, gdy obrót z ostatnich 12 miesięcy przekroczy £90,000 albo spodziewasz się przekroczyć ten próg w ciągu najbliższych 30 dni (gov.uk).
Co to oznacza w praktyce:
- Jeśli jesteś sole traderem z VAT i przychodem powyżej progu MTD ITSA, będziesz wysyłać i deklaracje VAT, i quarterly updates do Income Tax. Dobrze, żeby oba robić w jednym programie.
- Jeśli masz Ltd z VAT, dotyczy Cię tylko MTD for VAT, bo spółka nie rozlicza się przez Self Assessment.
Jakie oprogramowanie do MTD wybrać
HMRC ma wyszukiwarkę oprogramowania zgodnego z MTD for Income Tax. Są tam programy płatne i darmowe (z limitami).
Najpopularniejsze opcje, które deklarują gotowość do MTD ITSA (ceny z cenników dostawców, stan na październik 2026):
| Program | Cena za miesiąc | MTD ITSA |
|---|---|---|
| Xero | od £18 (Ignite) | wszystkie plany „MTD for Income Tax ready” |
| QuickBooks | od £10 (Sole Trader Plus) | wszystkie plany „MTD for Income Tax ready” |
| FreeAgent | £19 dla sole tradera | plan sole trader zawiera quarterly updates i zeznanie |
| ANNA | od £0 (plan Free) | składanie MTD ITSA w każdym planie |
| Monzo Business | Lite za darmo | Lite „gotowe na MTD”, składa do HMRC |
Kilka rzeczy, które warto wiedzieć:
- FreeAgent może być za darmo, jeśli masz konto firmowe w NatWest, RBS, Ulster Bank albo Mettle (w Mettle przy minimum jednej transakcji w miesiącu).
- Sage ma produkt pod MTD ITSA dla sole traderów. Według źródeł wtórnych kosztuje ok. £7 miesięcznie + VAT i ma też wersję darmową z limitami. To dane ze źródeł wtórnych, więc sprawdź aktualny cennik Sage.
- Xero, QuickBooks i Sage mają często promocje typu -90% na pierwsze miesiące. Licz koszt po promocji.
Ja do księgowości używałem Xero i był bardzo prosty w obsłudze. Ale to nie jest jedyna dobra opcja, a dla małej działalności darmowe rozwiązanie wbudowane w konto bankowe może w zupełności wystarczyć. Szczegółowe porównanie z wadami i zaletami znajdziesz w moim rankingu programów księgowych.
Czy potrzebujesz księgowej do MTD?
Nie musisz. MTD jest zaprojektowane tak, żeby sole trader z prostą działalnością mógł robić raporty sam z programu. Jeśli na bieżąco kategoryzujesz transakcje w programie, quarterly update to w założeniu podsumowanie danych, które już tam są.
Księgowa ma sens, gdy:
- masz VAT i działalność, w której łatwo o błąd (np. sporo kosztów do rozdzielenia),
- łączysz kilka źródeł przychodu (działalność + najem),
- po prostu nie chcesz tego robić sam.
Ceny według porównywarek i biur rachunkowych to orientacyjnie £50–£120 miesięcznie dla sole tradera bez VAT (online od ok. £25–£60) i £100–£180 z VAT. To źródła wtórne, więc traktuj je jako widełki, a nie cennik. Jak wybrać księgową pod MTD i o co ją zapytać, opisałem w tekście księgowa do MTD.
Co zrobić teraz: krótka lista
- Sprawdź swój przychód (nie zysk) z działalności i najmu za 2024/25 i 2025/26. Porównaj z progami £50,000 i £30,000.
- Jeśli jesteś już w MTD od kwietnia 2026, upewnij się, że raport za pierwszy kwartał (termin 7 sierpnia 2026) został wysłany, i przygotuj się na 7 listopada 2026.
- Jeśli wchodzisz od 2027, wybierz program jeszcze w tym roku podatkowym i zacznij w nim prowadzić ewidencję. Pierwszy raport będzie łatwiejszy, gdy dane już tam są.
- Jeśli masz VAT, sprawdź, czy Twój program obsługuje i VAT, i MTD ITSA.
- Jeśli myślisz o Ltd, pamiętaj, że to zmienia obowiązki, ale niekoniecznie się opłaca. Policzyłem to w tekście self-employed czy Ltd i w kalkulatorze podatkowym.
Najważniejsze w jednym akapicie
Making Tax Digital for Income Tax działa od 6 kwietnia 2026 dla sole traderów i landlordów z przychodem powyżej £50,000, od 2027 obejmie tych powyżej £30,000, a od 2028 powyżej £20,000. Co kwartał wysyłasz z programu podsumowanie, a raz w roku zeznanie. W pierwszym roku nie ma kar za spóźnione raporty kwartalne, więc to dobry moment, żeby spokojnie wybrać program i nauczyć się nowego rytmu. MTD for VAT dotyczy wszystkich firm z VAT, niezależnie od formy prawnej.