Firmę w Anglii założysz na dwa sposoby: jako sole trader (self-employed), rejestrując się w HMRC do Self Assessment, albo jako spółkę Ltd, rejestrując ją w Companies House za £100 online. Sole trader to kilka minut na gov.uk i zero opłat, Ltd to więcej formalności, weryfikacja tożsamości dyrektora i osobna księgowość spółki. Poniżej przechodzę przez oba warianty krok po kroku, z kosztami i terminami na rok podatkowy 2026/27.
W 2019 roku zarejestrowałem się jako self-employed i do dziś działam w tej formie: robię strony internetowe i SEO dla lokalnych firm. Spółki Ltd nie zakładałem, więc tę część opisuję na podstawie tego, co sprawdziłem na gov.uk i w cennikach firm rejestrujących spółki. Wszystkie liczby w tym wpisie to stan na październik 2026.
Sole trader czy Ltd: co wybrać na start
Zanim cokolwiek zarejestrujesz, zdecyduj, w jakiej formie chcesz działać. W skrócie:
| Sole trader (self-employed) | Spółka Ltd | |
|---|---|---|
| Gdzie rejestrujesz | HMRC (Self Assessment) | Companies House, potem HMRC |
| Koszt rejestracji | £0 | £100 online (£124 papierowo) |
| Odpowiedzialność za długi | całym majątkiem prywatnym | co do zasady ograniczona do spółki |
| Podatek | Income Tax + Class 4 NI od zysku | Corporation Tax 19–25% + podatek od wypłat (pensja, dywidendy) |
| Roczne obowiązki | jedno zeznanie Self Assessment | sprawozdanie do Companies House, zeznanie CT600, confirmation statement (£50), często też Twoje własne zeznanie |
| Prywatność | Twoje dane nie trafiają do publicznego rejestru | dane spółki i dyrektora są w publicznym rejestrze |
| Koszt księgowego (orientacyjnie) | niższy | wyższy |
Powiem wprost: wiele osób, które zaczynają z jednym klientem albo małym zleceniem, wybiera formę sole tradera. Jest taniej, prościej i szybciej. Ltd ma sens, gdy zysk rośnie na tyle, że opłaca się mieszanka niskiej pensji i dywidend, gdy klient (np. duża firma lub agencja) wymaga spółki, albo gdy chcesz oddzielić ryzyko biznesu od prywatnego majątku.
Dokładne wyliczenia, kiedy Ltd zaczyna się opłacać, znajdziesz we wpisie self-employed czy Ltd.
Jak założyć firmę w Anglii jako sole trader
To najprostsza droga. Nie ma żadnego rejestru firm, wpisu do sądu ani opłaty. Rejestrujesz się w HMRC jako osoba, która ma dochody z samozatrudnienia, i od tej chwili rozliczasz się przez Self Assessment.
Kiedy musisz się zarejestrować
Obowiązek rejestracji pojawia się, gdy Twój przychód z działalności przekroczy £1,000 w roku podatkowym. Do tej kwoty działa tzw. trading allowance i drobnych przychodów nie musisz zgłaszać (pod warunkiem, że nie odliczasz kosztów).
Termin to 5 października po zakończeniu roku podatkowego, w którym zacząłeś działać. Rok podatkowy w UK trwa od 6 kwietnia do 5 kwietnia. Przykład:
- zacząłeś działać w maju 2026, czyli w roku 2026/27,
- rok kończy się 5 kwietnia 2027,
- rejestracja najpóźniej do 5 października 2027.
Nie czekaj jednak do ostatniej chwili. Spóźniona rejestracja grozi karą, a numer UTR i tak przyjdzie dopiero po kilku tygodniach.
Krok po kroku
- Załóż konto do usług HMRC. Rejestracja odbywa się online, przez stronę Register for Self Assessment if you’re self-employed. Po drodze system poprosi Cię o założenie konta logowania i potwierdzenie tożsamości.
- Przygotuj dane. Będzie Ci potrzebny numer National Insurance, adres w UK, data rozpoczęcia działalności i krótki opis tego, czym się zajmujesz.
- Wypełnij formularz. Zaznaczasz, że jesteś self-employed, podajesz nazwę działalności (może to być po prostu Twoje imię i nazwisko albo nazwa handlowa) i datę startu.
- Czekaj na UTR. UTR (Unique Taxpayer Reference) to Twój numer podatnika. Według which.co.uk i ANNA przychodzi orientacyjnie po około 10 dniach roboczych (21 dni, jeśli jesteś za granicą). HMRC na swoim forum pisze o czasie „do 4 tygodni”. Przychodzi listem, a po aktywacji widzisz go też w koncie podatkowym online i w aplikacji HMRC.
- Zacznij prowadzić ewidencję. Od pierwszego dnia zapisuj przychody i koszty. To nie jest formalność, tylko podstawa zeznania podatkowego.
Ile podatku płaci sole trader w 2026/27
Płacisz podatek dochodowy i składki od zysku (przychód minus koszty działalności), nie od przychodu. Stawki w Anglii na rok 2026/27 według gov.uk:
| Zysk / dochód | Income Tax | Class 4 NI |
|---|---|---|
| do £12,570 | 0% (Personal Allowance) | 0% |
| £12,571 – £50,270 | 20% | 6% |
| £50,271 – £125,140 | 40% | 2% |
| powyżej £125,140 | 45% | 2% |
Personal Allowance maleje o £1 za każde £2 dochodu powyżej £100,000. Class 2 NI przy zysku od £7,105 rocznie jest uznawana za opłaconą, więc nic za nią nie płacisz, a staż do emerytury państwowej się liczy. Przy niższym zysku możesz ją płacić dobrowolnie (£3.65 tygodniowo), co często się opłaca.
Terminy w Self Assessment
Za rok 2025/26:
- zeznanie papierowe: 31 października 2026,
- zeznanie online: 31 stycznia 2027,
- zapłata podatku: 31 stycznia 2027.
Jeśli Twój rachunek podatkowy przekroczy £1,000, HMRC doliczy tzw. payments on account, czyli zaliczki na kolejny rok: dwie raty po 50% zeszłorocznego podatku, płatne 31 stycznia i 31 lipca. Zaliczek nie ma, jeśli rachunek był niższy niż £1,000 albo ponad 80% podatku zapłaciłeś już u źródła (np. przez PAYE z etatu). Pierwszy rok potrafi przez to zaskoczyć, bo w styczniu płacisz podatek za miniony rok i pierwszą zaliczkę jednocześnie. Odkładaj na podatek od pierwszego przelewu od klienta.
Jak zarejestrować firmę w Anglii jako spółkę Ltd
Rejestracja firmy Ltd w UK to więcej kroków niż w przypadku sole tradera, ale da się ją zrobić samemu, bez pośredników. Najważniejsze zmiany ostatnich lat: wyższa opłata urzędowa i obowiązkowa weryfikacja tożsamości.
Ile kosztuje założenie Ltd w UK (2026)
Aktualne opłaty Companies House według oficjalnego cennika, stan na październik 2026:
| Usługa | Opłata |
|---|---|
| Rejestracja spółki online (GOV.UK) | £100 |
| Rejestracja przez software / agenta | £100 |
| Rejestracja tego samego dnia (tylko software) | £156 |
| Rejestracja papierowa | £124 |
| Confirmation statement (raz w roku, online) | £50 |
Według kilku źródeł wtórnych (m.in. firm rejestrujących spółki) te stawki obowiązują od 1 lutego 2026, a wcześniej rejestracja kosztowała £50. Jeśli trafisz na stary poradnik z kwotą £50, to już nieaktualne.
Weryfikacja tożsamości dyrektora
Od 18 listopada 2025 weryfikacja tożsamości jest obowiązkowa dla dyrektorów i osób ze znaczącą kontrolą nad spółką (PSC). Przy zakładaniu nowej spółki każdy dyrektor musi mieć już swój personal code, czyli kod potwierdzający, że przeszedł weryfikację.
Zweryfikować się możesz na dwa sposoby (szczegóły na gov.uk):
- samodzielnie przez GOV.UK One Login, np. paszportem biometrycznym albo brytyjskim prawem jazdy,
- przez ACSP, czyli zarejestrowanego agenta (np. księgowego lub firmę rejestrującą spółki), który może pobrać za to własną opłatę.
Według źródeł prawniczych kod jest przypisany do Ciebie jako osoby, a nie do konkretnej spółki. Zrób to przed rejestracją, bo bez kodu formularz nie przejdzie.
Jeśli jesteś już dyrektorem istniejącej spółki, kod podajesz przy najbliższym confirmation statement po 18 listopada 2025. Według źródeł prawniczych 12-miesięczny okres przejściowy kończy się około listopada 2026, więc jeśli jeszcze się nie zweryfikowałeś, zrób to teraz.
Adres biura (registered office) i e-mail
Każda spółka potrzebuje registered office address. Według gov.uk musi to być fizyczny adres w UK (w tym samym kraju, w którym rejestrujesz spółkę, czyli dla Anglii: Anglia i Walia), pod który dociera poczta i gdzie da się potwierdzić doręczenie. Skrytki PO Box są niedozwolone.
Adres jest publiczny. Jeśli nie chcesz, żeby Twój domowy adres widniał w rejestrze, możesz wykupić adres biura u firmy rejestrującej spółki. U większości z nich jest to w pakiecie „Privacy”.
Druga rzecz to registered email address. Każda spółka musi go podać Companies House. Ten adres służy do korespondencji z urzędem i według dostępnych źródeł nie jest publikowany w rejestrze.
Krok po kroku: rejestracja Ltd
- Wybierz nazwę. Sprawdź w wyszukiwarce Companies House, czy nie jest zajęta i czy nie jest zbyt podobna do istniejącej. Nazwa musi kończyć się na „Limited” albo „Ltd”.
- Zweryfikuj tożsamość wszystkich dyrektorów i zdobądź personal code.
- Ustal adres biura (własny albo wykupiony) i registered email.
- Określ udziałowców i PSC. Najczęściej przy jednoosobowej spółce Ty jesteś jedynym dyrektorem, udziałowcem i PSC.
- Podaj kod SIC, czyli rodzaj działalności.
- Złóż wniosek online na gov.uk albo przez firmę rejestrującą spółki i zapłać opłatę.
- Odbierz certyfikat rejestracji (Certificate of Incorporation) i numer spółki.
- Zarejestruj spółkę w HMRC do Corporation Tax. Gdy zaczniesz wypłacać sobie pensję, dojdzie też rejestracja jako pracodawca (PAYE).
Samemu czy przez firmę rejestrującą spółki?
Przez gov.uk zapłacisz tylko opłatę urzędową. Firmy rejestrujące spółki (formation agents) robią to samo, ale wygodniej i często z dodatkami, takimi jak adres biura czy przypomnienia o terminach. Z tego co widzę w cennikach (stan na październik 2026):
| Firma | Najtańszy pakiet | Opłata CH w cenie? |
|---|---|---|
| 1st Formations | Digital £102.99 | tak |
| Rapid Formations | Basic £2.99 + £100 opłaty CH | nie, doliczana |
| Companies Made Simple | Basic £104.99 + VAT | tak |
| Sleek | Essential od £245 + VAT | tak |
Najprostsza rejestracja kosztuje £102.99 w 1st Formations, £2.99 + £100 opłaty urzędowej (łącznie £103.59 z VAT od usługi) w Rapid Formations i £104.99 + VAT w Companies Made Simple, czyli niewiele więcej niż sama opłata £100. Sleek jest wyraźnie droższy, bo stawia na pakiety z księgowością. Szczegółową recenzję jednej z tych firm znajdziesz we wpisie 1st Formations opinie.
Podatki spółki Ltd w 2026/27
Spółka płaci Corporation Tax od swojego zysku (stawki na gov.uk):
- 19% przy zysku do £50,000,
- 25% przy zysku powyżej £250,000,
- pomiędzy działa tzw. marginal relief, więc efektywna stawka rośnie stopniowo.
Pieniądze ze spółki wypłacasz sobie najczęściej jako niską pensję plus dywidendy. Od 6 kwietnia 2026 dywidendy są opodatkowane wyżej niż rok wcześniej:
| Dywidendy 2026/27 | Stawka |
|---|---|
| Dividend Allowance | £500 bez podatku |
| Basic rate | 10,75% (wcześniej 8,75%) |
| Higher rate | 35,75% (wcześniej 33,75%) |
| Additional rate | 39,35% |
Do tego Employer NI na poziomie 15% powyżej £96 tygodniowo. Uwaga: spółka, w której jedynym pracownikiem jest jeden dyrektor, nie skorzysta z Employment Allowance. To dlatego „Ltd zawsze się opłaca” przestało być prawdą dla wielu małych firm.
Obowiązki roczne spółki
- Confirmation statement raz w roku (£50 online), w którym potwierdzasz dane spółki.
- Roczne sprawozdanie finansowe (annual accounts) do Companies House.
- Zeznanie Corporation Tax (CT600) do HMRC.
- Payroll, jeśli wypłacasz pensję.
- Twoje osobiste zeznanie Self Assessment, jeśli bierzesz dywidendy.
To właśnie dlatego większość właścicieli Ltd ma księgowego, a sole traderzy często radzą sobie sami.
Konto bankowe dla firmy
Sole trader formalnie nie musi mieć osobnego konta firmowego. Powiem jednak wprost: miej je od pierwszego dnia. Oddzielenie pieniędzy firmowych od prywatnych to najprostszy sposób, żeby nie zgubić się w kosztach i przychodach.
Spółka Ltd w praktyce potrzebuje konta na spółkę, bo pieniądze spółki to nie Twoje pieniądze. Wypłacasz je tylko jako pensję, dywidendę albo zwrot wydatków.
Z Revoluta korzystam praktycznie od samego początku. Po założeniu firmy (jako sole trader, nie Ltd) Revolut był dla mnie oczywistym wyborem, bo byłem bardzo zadowolony z jakości obsługi klienta i prostoty obsługi. Korzystam z niego sam, więc biorę to pod uwagę, kiedy o nim piszę.
Popularne opcje w UK (stan na październik 2026):
- Starling: £0 miesięcznie, ale wszyscy dyrektorzy z dostępem muszą mieszkać w UK.
- Monzo Business: plan Lite za darmo, tylko dla firm i dyrektorów w UK.
- Tide: plan darmowy (5 przelewów miesięcznie), dyrektor Ltd może mieć adres domowy za granicą.
- Mettle: podstawowe konto bez opłaty miesięcznej (według dostępnych informacji) i FreeAgent w cenie przy min. 1 transakcji w miesiącu; tylko dla rezydentów podatkowych UK.
- Wise Business: jednorazowo £50, dobre przy płatnościach w wielu walutach.
- Revolut Business: plany od £10 miesięcznie, bez darmowego planu na stronie z cennikiem.
Pełne porównanie z tabelą opłat jest w porównaniu konto bankowe dla firmy Ltd.
Księgowość i Making Tax Digital
Ewidencja od pierwszego dnia
Niezależnie od formy firmy musisz zapisywać przychody, koszty i trzymać faktury oraz paragony. Możesz zacząć od arkusza, ale program księgowy oszczędza dużo czasu. Ja używałem Xero i był bardzo prosty w obsłudze. Plany Xero zaczynają się od £18 miesięcznie (Ignite), a często są promocje na pierwsze miesiące. Inne popularne programy to QuickBooks, FreeAgent i Sage. Porównuję je w osobnym rankingu programów księgowych.
Making Tax Digital dla sole traderów
Od 6 kwietnia 2026 ruszył Making Tax Digital for Income Tax. Dotyczy sole traderów i landlordów i wchodzi etapami, w zależności od tzw. qualifying income, czyli łącznego przychodu (przed kosztami) z działalności i najmu:
| Przychód w roku | MTD od |
|---|---|
| powyżej £50,000 w 2024/25 | 6 kwietnia 2026 |
| powyżej £30,000 w 2025/26 | 6 kwietnia 2027 |
| powyżej £20,000 w 2026/27 | 6 kwietnia 2028 |
Pensja z etatu (PAYE) się nie liczy. W MTD prowadzisz cyfrową ewidencję w oprogramowaniu zgodnym z HMRC i co kwartał wysyłasz krótkie podsumowanie. Terminy kwartalne w 2026/27 to 7 sierpnia 2026, 7 listopada 2026, 7 lutego 2027 i 7 maja 2027. Dobra wiadomość: za spóźnione kwartalne aktualizacje w 2026/27 HMRC nie nalicza punktów karnych.
Jeśli dopiero zaczynasz, a spodziewasz się przychodu powyżej £20,000–£30,000, od razu wybierz program, który obsługuje MTD. Więcej w poradniku Making Tax Digital 2026.
VAT
Rejestracja do VAT jest obowiązkowa, gdy obrót z ostatnich 12 miesięcy przekroczy £90,000 albo gdy spodziewasz się takiego obrotu w ciągu najbliższych 30 dni (gov.uk). Próg liczy się kroczącym okresem, a nie rokiem podatkowym, więc warto co miesiąc zerknąć na sumę z ostatnich 12 miesięcy. Każda firma zarejestrowana do VAT rozlicza go przez MTD for VAT.
Czy potrzebujesz księgowego?
Sole trader z prostą działalnością często radzi sobie sam, zwłaszcza z dobrym programem. Przy Ltd księgowy to w praktyce standard. Orientacyjne koszty według porównywarek i firm księgowych (źródła wtórne):
- sole trader bez VAT: około £50–£120 miesięcznie (online od ok. £25–£60),
- mała spółka Ltd bez VAT: około £80–£180 miesięcznie (online od ok. £40).
To widełki rynkowe, nie cennik.
Checklista: jak otworzyć firmę w UK krok po kroku
Sole trader:
- Sprawdź, czy masz numer National Insurance.
- Zarejestruj się w HMRC do Self Assessment jako self-employed.
- Poczekaj na UTR i aktywuj konto podatkowe online.
- Załóż osobne konto firmowe.
- Wybierz program księgowy (najlepiej zgodny z MTD).
- Odkładaj część każdej wpłaty na podatek.
- Zapisz w kalendarzu 31 stycznia i 31 lipca.
Spółka Ltd:
- Sprawdź dostępność nazwy.
- Zweryfikuj tożsamość dyrektorów przez One Login albo ACSP.
- Ustal registered office (bez PO Box) i registered email.
- Zarejestruj spółkę w Companies House (£100) albo przez formation agenta.
- Zarejestruj spółkę do Corporation Tax w HMRC.
- Załóż konto firmowe na spółkę.
- Ustaw payroll, jeśli wypłacasz pensję.
- Znajdź księgowego albo program, który obsłuży roczne sprawozdanie i CT600.
- Pilnuj confirmation statement raz w roku.
Najczęstsze błędy na starcie
- Rejestracja „na później”. Termin 5 października mija szybciej, niż się wydaje, a kara za spóźnienie to zbędny koszt.
- Mieszanie konta prywatnego z firmowym. Potem godzinami szukasz, który przelew był kosztem firmy.
- Brak odkładania na podatek. Pierwszy styczeń z payments on account potrafi zaboleć.
- Ltd „bo tak trzeba”. Przy małym zysku spółka często kosztuje więcej (księgowy, opłaty, wyższe podatki od dywidend), niż daje oszczędności.
- Domowy adres w publicznym rejestrze. Jeśli zależy Ci na prywatności, wykup adres biura przy rejestracji Ltd.
Firma w Anglii a reszta UK
Ten poradnik dotyczy Anglii. Stawki Income Tax, które podałem, obowiązują też w Walii i Irlandii Północnej. Szkocja ma własne progi i stawki podatku dochodowego (od 19% do 48%), więc jeśli tam mieszkasz, przelicz podatek osobno. Spółka zarejestrowana w Anglii i Walii musi mieć registered office w Anglii lub Walii.